صلح خون‌خوار

پایان هرجنگی صلح است. برای افغانها که ازادامۀ جنگ خسته شده‌اند، صلح به رویای شیرینی می‌ماند، که هر شب مادران برای خوابانیدن کودکان شان ترسیم می‌کنند، تا شاید آنها در عالم رویا بتوانند برای لحظاتی، طعم آنرا بچشند. ولی گاهی همین رویای غیر واقعی هم برای آنها به کابوس وحشتناک تبدیل می‌شود. خشونت و خونریزی اکنون به خواب افغانها نیز رخنه کرده و متاسفانه بیشتر اوقات این خوابهای توهم‌انگیز و رعب‌آور شبانه، تعبیر روزانه پیدا می‌کند و جان مردم بی‌دفاع را می‌گیرد.

چند ماه است که گفتگوهای صلح افغانستان به راه افتاده و جهان اندکی خوش بینی پیدا کرده، تا شاید جنگ چهل ساله این کشور به صلح و امنیت ختم شود. کسانی که داعیۀ میانجیگری و آوردن صلح دارند دست به کار شده‌اند. طرفین درگیر به شمول دولت و طالبان نیزاز نشست‌های صلح حمایت کرده‌اند. ولی در عمل از صلح خبری نیست، جنگ و نا امنی، انفجار و انتحار هنوز هم روزانه جان مردم بی‌دفاع را می‌گیرد. اخیراً گروه دادخواهی و حفاظت از افراد ملکی در گزارشی بیان کرد: در یک ماه اخیر میلادی (نوامبر) 818 غیرنظامی در 23 ولایت افغانستان کشته و زخمی شده‌اند. این ارقام شامل 273 کشته و 550 زخمی است. گزارش نهاد مذکور ننگرهار را با 61 کشته و 67 مجروح، و هلمند را با 35 کشته و و 45 زخمی دارای بیشترین تلفات می‌داند. از این بین 70 کودک نیز شامل کشته و زخمی‌ها می‌باشند. گفتنی‌است تنها در حملات هدف‌مندانه بخاطر انتخابات 88 تن کشته شده‌اند. نهاد مذکور اشاره دارد ارقام تلفات افراد ملکی در یک ماه قبل(سپتمبر) 590 تن به شمول 240 کشته و 350 زخمی بوده است.

ماموریت سازمان ملل در افغانستان(یوناما) می‌گوید: از 30 جون تا حال(4 ماه) 1692 غیر نظامی درسراسر کشور کشته شده‌اند. همچنان گزارش یوناما از افزایش 39 درصدی حملات هوایی ناتو خبر داده می‌افزاید: در ده ماه سال میلادی، 313 غیر نظامی درحملات هوایی حمایتی ناتو کشته شده‌اند. هرچند سخنگوی ناتو تنها کشته شدن 102 غیر نظامی را تایید می‌کند.

ادارۀ سیگار( مفتش ویژۀ امریکا برای افغانستان) اعلام کرده که طالبان بیشترین ساحات را در 17 سال اخیر به تصرف خود درآورده‌اند. سیگار گفته که دولت فقط بر55 درصد خاک کشور کنترل یا نفوذ دارد. مابقی ساحات یا کاملا تحت تصرف طالبان است و یا طالبان برآن مشرف‌اند. از سویی تلویزیون الجزیره اعلام کرده که طالبان 45 درصد خاک افغانستان را دراختیار دارند که این خبر هم به احتمال قوی باگفتگوهای صلح و دفتر طالبان در قطر ارتباط دارد. ولی امروزه عملاً بیش از 35 درصد خاک کشور به صحنه درگیری میان دولت و مخالفان تبدیل شده و هر چند روز بعد، مردم این مناطق شاهد درگیری، خشونت، خونریزی و یا بمباران، و در نتیجه کشته شدن افراد ملکی هستند.

برخی تحلیل‌گران می‌گویند شدت و وسعت یافتن درگیری میان دولت و مخالفان، بخاطر نزدیک شدن پروسۀ صلح است و طرفین درگیر تلاش دارند تا در روزهای آخر زمین‌های بیشتری تحت تصرف داشته باشند و امتیاز بیشتری بدست آورند.

حال یک بار دیگر مروری می‌اندازیم بر ارقامی که در ابتدا ذکر شد! در یک ماه اخیر 818 انسان غیر نظامی در 23 ولایت کشته وزخمی شده اند. بلا تشبیه! فرض کنید شما مالک گله بزرگی از بز و گوسفند باشید. آخر ماه به شما خبر بدهند که 800 تا از مواشی شما بدون موجب تلف شده، آیا نگران نمی‌شوید و در صدد یافتن علت و رفع آن نخواهید شد؟؟

آیا کشته وزخمی شدن 800 انسان بی‌دفاع در یک ماه قابل نگرانی نیست؟؟. گناه این مردم چیست و چرا هر روز بدون هیچ دلیلی کشته، زخمی و یا آواره می‌شوند؟ رسیدن به این صلح چقدر دشوار است که هر روز باید انسانهای بیشتری قربانی شوند! به عبارت دیگر این صلح چقدر خونخوار است که هنوز هم از ریختن خون زنان و پیرمردان بی‌دفاع، کودکان معصوم و جوانان آینده ساز این کشور خسته نشده و روز تا روز تشنه‌تر می‌شود!.

آیا وقت آن نرسیده که طرفین درگیر اندکی تعقل و تفکر نموده وبر تداوم کشته شدن غیر نظامیان کمی تأمل کنند؟. اگر خواسته باشیم به دستورات مقدس اسلام و شیوۀ پیشوایان دینی عمل کنیم، بیشترین سفارشات در مورد پرهیز از خونریزی و دفاع از انسانهای بی دفاع در زمان جنگ ارائه شده است. دستورات خاصی برای کشانیده نشدن جنگ به مناطق مسکونی، نگهداری از باغها و کشتزارها و حتی حیوانات داده شده است. در صورت پابند بودن به قوانین عرفی و جهانی جنگ، در این قوانین هم برای حفظ جان غیر نظامیان تاکیدات زیادی رفته است. در فرهنگ و سنت افغانی هم چنین چیزی وجود ندارد که در جنگ و نزاع، زن، سالخورده، کودک و انسان بی‌دفاع کشته شود!. همانطوری که دست داشتن در قتل غیر نظامیان خلاف اصول و قوانین است، غفلت در محافظت از جان غیر نظامیان، کشاندن جنگ و دوام جنگ در مناطقی که افراد ملکی گیر مانده‌اند، و یا رها کردن غیرنظامیان به حال خود در صحنۀ درگیری، و هر نوع غفلت در حفظ جان و حتی مال شهروندان، نوعی قانون شکنی و جرم بوده و هیچ توجیهی ندارد.

در چند ماه اخیر کشورهای منطقه و ابر قدرتها بر طبل صلح افغانستان می‌کوبند و به گفته خودشان برای آوردن صلح و پایان جنگ تلاش دارند، در زمینه صحبت‌هایی هم با دولت و هم با طالبان رد و بدل شده است. از یک طرف قرار بود در همین روزها گفتگوهای صلح در مسکو آغاز شود و زمزمه‌هایی از آغاز این گفتگوها بصورت پنهانی با شرکت سیاست مداران افغان و طالبان شنیده می‌شود. از سویی زلمی خلیل‌زاد نمایندۀ ویژۀ امریکا برنامه بزرگ و پر سر و صدایی برای صلح خواهی به راه انداخته و علاوه از افغانستان و دیدار با نمایندگان طالبان در قطر، به چند کشور دیگر نیز سفر وگفتگو داشته است. ولی در صحنۀ عمل جنگ جریان دارد و کشتار غیر نظامیان شدت گرفته است.

صلح به معنی پایان جنگ است و اولین قدم مثبت آن باید ختم جنگ و برقراری فضای غیر جنگی باشد. تا زمانی که جنگ و خونریزی جریان دارد روز به روز بر میزان عقده‌مندی، دامن زدن به اختلافات کهنه و جدید و بروز تنش در میان مردم افزوده شده، و امید کم سویی که برای رسیدن به صلح وجود دارد، با به خون افتادن هر انسان بی دفاع به سوی تاریکی و یأس رانده می‌شود. اما مردم افغانستان واقعا از جنگ خسته‌اند، از اینکه هر روز عزیزان خود را با نامها و عناوین مختلف از دست می‌دهند به جان رسیده‌اند، تمامی مردم از نوای صلح، با جان و دل استقبال می‌نمایند، ولی ترس از این دارند که تا برقراری صلح زنده بمانند و قربانی جنگ‌های آستانۀ صلح نشوند.

چه خوب است اگر طرفین درگیر تصمیمی برای پایان جنگ دارند!، اگر امیدی برای رسیدن به صلح است!، اندکی به فکر آیندۀ خود بعد از برقراری صلح باشند، به زمانی بیاندیشند که امنیت است و هرکس دنبال کار و زندگی خود می‌رود، در آن زمان آنها هم نیازمند آبرو و اعتبار درمیان مردم خواهند بود. کم از کم بعنوان یک انسان معمولی نیاز به حضور در اجتماع و قبول شدن شان در متن جامعه بعنوان شهروند خواهند داشت. پس ضروری است تا بیشتر از این عرصه را برخود و هم‌قطاران خود تنگ نسازند. و اگرخدای ناکرده! اراده قاطع برای صلح ندارند و مصمم به ادامۀ جنگ‌اند، باز هم ضروری است تا ضوابط و قوانین دینی و عرفی در مورد جنگ و حفظ جان غیر نظامیان را رعایت کنند.

و الصلح خیرٌ . به امید رهایی جامعه ستم کشیدۀ افغانستان از جنگ و تباهی، و باریدن باران حیات بخش صلح و امنیت، در این کشتزار مستعد، ولی آفت زده از تنش و خشونت.

امیر همت

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Go to top