بیومتریک انتخابات، اقدام عملی یا رام ساختن معترضان!!

28 میزان تاریخ برگزاری انتخابات شورای ملی تعیین گردیده است. بعد از کش‌وگیر فراوان، طرح اما و اگرها، و اعتراضات از سوی احزاب و نهادهای مختلف، بالاخره کمیسیون برگزاری انتخابات را قطعی دانست. قرار است روز 28 میزان 9 میلیون اشتراک کننده پای صندوقهای رای رفته و 249 نمایندۀ پارلمان را انتخاب کنند.

از بحث‌های داغی که انتخابات پیش رو را تا مرز تعطیلی و تعویق پیش برد، یکی هم استفاده از سیستم بیومتریک بود، ولی بالاخره کمیسیون مستقل انتخابات به خواست احزاب و نهادها پاسخ مثبت داده و از استفادۀ سیستم بیومتریک در روز انتخابات خبر داد. براساس گفتۀ سخنگوی کمیسیون انتخابات قرار است تا روزهای قبل از انتخابات 24 هزار دستگاه بیومتریک از آلمان وارد شده، و در 21 هزار محل رای‌دهی به کار گرفته شوند. دو روز قبل نیز رسانه‌ها از رسیدن 4400 دستگاه تشخیص بیومتریک به کابل خبر دادند.

اما در همین روزها "پیری مایدون" سفیر اتحادیۀ اروپا در کابل استفاده از روش بیومتریک در انتخابات پیش رو را عملی ندانست. به باور وی عملی شدن برنامۀ بیومتریک رای‌دهندگان در زمان اندک ناممکن خواهد بود. همچنان نهاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان " تیفا" گفته که تاکنون پروژه‌ای با این سرعت و در مدت کوتاه در دیگر جاهای دنیا عملی نشده و به همین خاطر اجرایی شدن آن در افغانستان سوالات زیادی را بی‌پاسخ خواهد گذاشت. به باور مسئولین تیفا گرفتن 10 اثر انگشت هر رای‌دهنده در روز رای‌دهی زمان‌گیرو چالش برانگیز خواهد بود. هم‌زمان سخنگوی کمیسیون انتخابات نیز راه گریزی برای خود باقی گذاشته و گفته است در صورتی که استفاده از دستگاه بیومتریک تا روز انتخابات ممکن و میسر نباشد، انتخابات با همان روش قدیمی برگزار خواهد شد. با این حال معترضین که ائتلاف بزرگ ملی افغانستان در صدر آن قرار دارد اعلام کرده‌اند در صورتی که از بیومتریک استفاده نشود نتایج انتخابات را قبول نمی‌کنند.

نگرانی اتحادیۀ اروپا هم دقیقاً از همین است. سفیر اتحادیۀ اروپا از این نگرانی دارد که در صورت عدم قناعت احزاب امکان دارد کار به اعتراضات مدنی و شاید اقدامات شدید تر کشیده شود. در 4 سال حکومت دولت وحدت ملی از نفوذ و اقتدار دولت کاسته شده و هر چند وقت یکبار دولت یا شاهد اعتراضات گسترده مردمی و معترضان سیاسی، و یا حملات گسترده مخالفان مسلح بوده است. مشکلات ذکر شده دولت را در حالت ضعف و شکنندگی قرار داده است. از سوی دیگر مشکلات اقتصادی، فساد اداری و نارضایتی از وضعیت سیاسی، مردم را به جان رسانیده است. نگرانی وجود دارد که با بالا گرفتن تنش‌های احتمالی بعد از انتخابات دولت در آستانۀ سقوط قرار بگیرد. مردم که سالهای دشوار بدون دولت را سپری کرده‌اند، خواستار تکرار آن تجربه نیستند، زیرا داشتن یک دولت، ولو ضعیف هم از بی‌حکومتی بهتر است.

آیا کمیسیون در عملی ساختن برنامه بیومتریک جدی است؟ پاسخ به این سوال دشوار است. ولی موضوع را باید از دو جنبه بررسی کرد. اول: کمیسیون انتخابات تصمیم جدی برای استفاده از سیستم ذکر شده ندارد و بخاطر آرام شدن سرو صدای معترضان اقدام زود هنگام را روی دست گرفته و قرار نیست آن را عملی کند و آنان را قانع خواهد ساخت که به برگزاری انتخابات با سیستم قبلی قناعت کنند. و یا با احزاب هیچ مشوره نخواهد کرد. در این صورت نگرانی اتحادیۀ اروپا بجا خواهد بود.

دوم: با اینکه مشکلات امنیتی را که به قوت خود باقی‌است ، نادیده بگیریم، ولو اگر کمیسیون خواسته باشد از سیستم بیومتریک در روز انتخابات استفاده کند باز هم مشکلات زیادی است که عملی شدن آن و شفافیت انتخابات را با سوالهای جدی رو برو می‌کند. برخی از سوالهای نگران کننده اینهااند: اول: اجرایی کردن طرح‌های جدید ، بخصوص که با تکنالوژی نوین سرو کارداشته باشد، نیاز به زمان کافی دارد. زیرا از یک سو کارمندانی که قرار است درمدت یک روز زمینه را برای رای‌دهی شفاف 600 تن فراهم نمایند، باید بتوانند به راحتی و بدون مشکل از دستگاههایی که هنوز وارد کشور نشده استفاده کنند، و در صورت بروز مشکلات ابتدایی قادر به حل آن باشند. درحالی که بیست روز تا انتخابات باقی مانده و هنوز کارمندانی که قرار است در ولایات و ولسوالی ها ایفای وظیفه کنند آموزش ندیده‌اند.

دوم: از قرار معلوم در سیستم بیومتریک باید هر ده انگشت رای دهنده‌گان وارد سیستم شوند، این کار زمان بیشتر از یک روز را می‌طلبد. با توجه به اینکه انتخابات‌های پیشین فقط در یک روز تمام شده است، آیا کمیسیون دراین مورد آمادگی احتمالی را دارد یا خیر؟

سوم: کمیسیون از سالم و یا خراب بودن دستگاهها اطمینان دارد؟. زیرا امکان خراب بودن برخی از دستگاه‌ها وجود دارد. همچنان احتمال دارد بر اثر استفاده نادرست در صبح انتخابات خراب شوند، در این صورت سرنوشت آرای مردم محلی که با این مشکل مواجه می‌گردند چه می‌شود؟. با توجه به اینکه بسیاری مناطق کشور کوهستانی بوده و کمیسیون انتخابات امکان رسانیدن امکانات در اسرع وقت را ندارد. هنوز خاطرات انتخابات پیشین از یاد مردم نرفته، که در روز انتخابات یا رنگ انتخابات به سهولت پاک می‌شد، و یا ماشین‌های سوراخ کننده از کار می‌افتاد، ویا اوراق رای‌دهی تمام می‌شد.

چهارم: از قرار معلوم سیستم بایو متریک در مناطقی که آنتن مخابراتی فعال باشد به صورت "آن‌لاین" کار می‌کند و در دیگر مناطق باید به صورت "آف‌لاین" فعالیت کنند. هرچند اکثریت ساحات کشور تحت پوشش مخابرات قرار گرفته ولی سوالاتی که در این قسمت مطرح است از جمله: آیا مخالفین مسلح در روز انتخابات با آنتن‌های مخابرات کاری نخواهند داشت؟. علاوه برآن استفاده از سیستم "آف‌لاین" زمینه را برای چند بار رای دادن یک نفر فراهم می‌کند. در صورتی که مشخص شود در یک محل افرادی چند بار رای داده‌اند سرنوشت متخلفین بجای خود، ولی سرنوشت آرای دیگر مردم در صندوق چه خواهد شد؟.

پنجم: هنوز سرنوشت صدها هزار تذکرۀ جعلی که دولت وعدۀ رسیدگی به دوسیۀ آنرا داده بود معلوم نیست. برخی سیاسیون کشور مدعی‌اند که تعداد این تذکره‌ها به 3 میلیون ورق می‌رسد. چه تضمینی وجود دارد که از این تذکره‌ها در مناطق دور افتاده" آف‌لاین" سوء استفاده نشود.

ششم: حتی در صورت اجرایی شدن طرح بیومتریک چه تضمینی وجود دارد که در روند استفاده از آن در روز انتخابات کارشکنی صورت نگیرد.   کارشکنی می‌تواند شامل این موارد باشد: احتمال از کار افتادن دستگاه‌ها در برخی مراکز، نابلدی و ناتوانی کارمندان برای استفاده از دستگاه و بازی با سرنوشت رای دهندگان. احتمال فریب رای دهندگان، مثلا حق رای ندادن به رای دهنده با عنوان اینکه تذکره جعلی است ویا دستگاه شصت را نمی‌شناسد. احتمال سوختن حق رای تعدادی از رای دهندگان در روز انتخابات با مطرح شدن موضوعاتی مانند ازدحام زیاد، مشکل تخنیکی دستگاه و در آخر تمام شدن زمان رای دهی و...... . و از همه مهمتر اینکه آیا این مشکلات که نظر به تجربیات قبلی انتخابات وقوع آن زیاد دور از احتمال نمی‌نماید عمدی خواهد بود یا اتفاقی؟. اگر مشکل اتفاقی و غیر عمد باشد باز راه توجیه باز می‌ماند. ولی نگرانی بیشتر از وقوع مشکلات سیستماتیک و برنامه ریزی شده در مراکز و مناطق مخصوص است. و این احتمالات نگرانی سیاسیون و مردم را افزایش می‌دهد.

مشکل اینجاست که فرصت کمی باقی مانده و در زمان اندک کمیسیون نمی‌تواند کارهای بیشتر از توانش انجام بدهد، پس برمسئولین کمیسیون انتخابات است تا اگر ریگی به کفش شان نیست، در این روزها راجع به شفافیت انتخابات به مردم اطمینان بدهند و از طریق رسانه‌های جمعی راجع به کارکرد درست سیستم و کارآ بودن آن اطلاع رسانی نموده و در راستای آموزش استفاده از سیستم توسط کارکنان روز انتخابات با جدیت اقدام نمایند. تا خدای ناکرده انتخابات 28میزان 1397 رسواتر و سیاه تر از انتخابات 1393 نگردد، و بیش از این اعتماد مردم به دولت و دموکراسی خدشه دار نشود.

امیر همت

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

محتوای بیشتر در این بخش:

Go to top