انتخابات در سایۀ ناامنی و تقلب

انتخابات از مولفه‌های دموکراسی و زیربنای جامعۀ مردم سالار است. مردم افغانستان در 17 سال حکومتِ بعد از طالبان، کم ازکم شش دور انتخابات آزاد، فردی و سِری را تجربه کرده اند، قرار است تا ده روز دیگر برای هفتمین بار پای صندوقهای رای رفته و در پهلوی رقم زدن سرنوشت خود، شانس نامزدان را نیز امتحان کنند. انتخابات‌های پیشین به همین آسانی که ذکر کردیم هم سپری نشد، بلکه هر کدام از شش دوره دشواری‌ها و پیچیدگی‌های خود را داشت. بجز از اولین انتخابات (1383) که در آن حامد کرزی بعنوان رئیس جمهور کشورمعرفی شد، در دوره‌های بعدی تهدیدات امنیتی از موانع اساسی انتخابات بوده است. با گذشت سالها و گسترش حضور ونفوذ مخالفین مسلح دولت، میزان تهدیدات علیه شهروندان نیز افزایش یافت ویکی از برنامه‌های ملی که بیشتر از سوی هراس افکنان تهدید می‌شود، انتخابات است. تهدیدها از تشویق برای شرکت نکردن درانتخابات شروع، و تا مرز بریدن انگشت رای‌دهندگان پیش می‌رفت.

تقلب انتخاباتی هم بدلیل کم تجربه بودن مردم، نبودن امکانات کافی و مجهز و .... از روزهای اول انتخابات در این پروسۀ ملی وجود داشت. حتی در اولین انتخابات رقبای انتخاباتی حامد کرزی وی را به تقلب متهم کردند. هرچند این ادعا نتیجۀ عملی نبخشید و کرزی به ریاست جمهوری رسید ولی برای همیشه زنگ خطر تقلب را برای انتخابات کشور طنین انداز کرد. بعد از آن اکثریت تیم‌های انتخاباتی، تقلب را بعنوان یکی ازگزینه‌های موثر برای برنده شدن به بررسی گرفتند، برای آن هزینه و برنامه ریزی نمودند. با گذشت هر دوره، متقلبین از روشهای جدید تر کار گرفتند و تلاش کردند با دقت بیشتری انتخابات را مهندسی کنند.

اکنون که قرار است تا ده روز دیگر، بار دیگر مردم پای صندوقهای رای بروند باز هم از دو موضوع یاد شده نگران‌اند. مردمی که با شوق و علاقه می‌خواهند برای تحقق دموکراسی و ساختن آیندۀ بهتر در انتخابات شرکت کنند، تقلب و ناامنی سرعت شان را خواهد کاست. حال می‌پردازیم به بررسی این دو عامل:

نا امنی:

هرچند جنگ، خونریزی و نا امنی در افغانستان عمری چهل ساله دارد، ولی نا امنی برای انتخابات، و در آستانۀ انتخابات سابقه‌ای بیشتر از ده سال ندارد. باید از دو منظر به ناامنی انتخابات توجه کرد. اول- تهدید مخالفین مبنی بر عدم اشتراک مردم در روند انتخابات: این موضوع هرچند قابل نگرانی است ولی تازه نیست، زیرا در دوره‌های قبل نیز تهدید و ارعاب در این زمینه وجود داشته است. در این دوره نیز طالبان با تحریم انتخابات آنرا پروسه‌ای غیر افغانی، از سوی امریکا و به منظور مشروعیت بخشیدن به ادامۀ حضورنیروهای ناتو عنوان نموده‌اند. به باورآنان انتخابات برای افغانستان هیچ سودی ندارد. با شروع کمپاین نامزدان، درچند روز اخیر شاهد چندین حادثه از این قبیل بودیم. انفجار در محل کمپاین یکی از نامزدان درننگرهار که 33 کشته وزخمی برجای گذاشت، حمله انتحاری حین تبلیغات صالح محمد اچکزی نامزد انتخاباتی در لشکرگاه که منجر به کشته شدن وی و 7 تن دیگرگردید. ترور یکی ازنامزدان انتخاباتی در شهر کندهار و... .

طالبان اکنون مدعی تصرف 50 درصد خاک کشور هستند و تصمیم دارند انتخابات را مختل کنند. اما وزارت داخلۀ کشور ادعای طالبان را بی اساس و تکراری دانسته و اطمینان می دهد که درروز انتخابات امنیت تمامی مراکز رای دهی تامین خواهد شد. به باور سخنگوی وزارت داخله در 18 سال اخیر طالبان همواره انتخابات را تهدید کرده‌اند ولی از شور و شوق مردم برای شرکت در انتخابات کاسته نشده است.

دوم: نا امن سازی انتخاباتی. این یکی اما سازمان‌دهی شده و خطرناک تر است، زیرا ممکن است یک مرکز رای دهی، یک منطقه که شامل چند مرکز می‌باشد و حتی یک ولسوالی، یا بخشی از یک ولسوالی که دهها هزار واجد شرایط رای دهی درآن حضور دارند، درروزهای انتخابات نا امن شده و از برگزاری انتخابات درآنجا جلوگیری شود. غالب این برنامه‌ها از سوی مهندسین تقلبات انتخاباتی طراحی گردیده و با دامن زدن به اختلافاتی که از گذشته در میان احزاب، اقوام وجود دارد، و حتی اختلافات ذات‌البینی مردم عادی ، به اجرا گذاشته می‌شود. گاهی هم ممکن است چنین برنامه‌ای از سوی نامزد و یا نامزدان رقیب برای از صحنه بیرون کردن دیگران به اجرا گذاشته شود. اما درد آور و تاسف بار این است که قربانیان آن فقط مردم عادی‌اند. از یک طرف مال وجانشان با خطر مواجه می‌شود و از تبعات سوء نا امنی آسیب می‌پذیرند و از سوی دیگراز شرکت در انتخابات که حق اساسی و مسلم هر شهروند است محروم می‌شوند.

تقلب:

این مورد هم سابقه‌ای برابر با برگذاری اولین انتخابات کشور دارد(14 سال). دور قبلی انتخابات ریاست جمهوری(1393) که بیشترین و پیچیده ترین موارد تقلب را شاهد بود، زبانزد خاص وعام شد. هیچ شکی نیست که در این دوره مهندسین تقلبات انتخاباتی، برنامه‌های جدیدتری طرح کرده باشند، طرح‌هایی که احتمال دارد نمونه هایی از آن در روزهای بعد از انتخابات افشا شود، و یاهم به حدی پیچیده باشد که تا مدت بیشتری به شکل راز باقی بماند.

تقلب با تذکره:

چندی قبل گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی ازوجود میلیونها تذکرۀ جعلی خبر داده بود. به باور وی بیش از 3 میلیون استیکر واقعی بوده، و مابقی استیکرهای نصب شده روی تذکره‌ها جعلی‌اند. ارقام استیکرهای برچسپ خورده پشت تذکره‌ها که در ابتدا 9 میلیون اعلان شده بود با اخراج بیش از نیم میلیون استیکر جعلی شناسایی شده از روند، به 8 میلیون کاهش یافته است. از سوی دیگر در برچسپ زدن کاپی تذکره خود زمینه ساز تقلب دانسته می‌شود و تیفا (بنیاد انتخابات عادلانه افغانستان) آنرا امری تحمیلی ازسوی دولت و راهی برای دست زدن به تقلب عنوان نمود.

با اینکه اکنون تمامی دستگاههای بیومتریک وارد کشور شده روند آموزش کارمندان به منظور استفاده از این دستگاهها شروع شده است. ولی چگونگی استفاده از دستگاهها، و اینکه آیا تا ختم روز انتخابات دستگاهها کار خواهند کرد یا خیر؟ و در صورت خراب شدن دستگاه درروزانتخابات، کمیسیون چگونه دستگاه جدید را به مناطق دور دست که ساعت ها از مرکز ولایت فاصله دارد خواهد رسانید؟. اینها سوالاتی‌اند که در ذهن هر شهروند رای دهنده ایجاد می‌شود.

تقلب در سایه نا امنی!

در دوره های پیش یکی از سیستم‌های تقلب، ناامن سازی محلات رای‌دهی بود که متقلبین از فرصت استفاده کرده و آرای صندوقها را به نفع نامزدان مورد نظر تغییر می‌دادند، یا خود اقدام به پرکردن صندوقها می‌نمودند. در این دوره که گفته می‌شود صدها هزار تذکره جعلی، و ادعا می‌شود که میلیونها تذکره جعلی برچسپ خورده اند، استفاده از این نوع تقلب دور از انتظارنخواهد بود. اما چگونگی آنرا ما نمی‌دانیم. کسانی که با سیاه‌کاری و تلاش فراوان برای برچسپ زدن تذکره‌های بدون هویت، زمان و هزینه متقبل شده‌اند، و یا به هر نحو دیگر زمینه را برای تقلب فراهم کرده اند، دور از عقل خواهد بود اگر تصور کنیم در روز انتخابات از زحمات خود بهره برداری ننمایند و دست به تقلب نزنند.

نتیجه :

همه مطالبی که در فوق ذکر شد مسئولیت کارگزاران انتخابات، اعم از کمیسیون مستقل انتخابات، کمیسیون سمع شکایات انتخاباتی و دولت افغانستان بعنوان نهاد ناظر وحامی انتخابات را سنگین و دشوارتر می‌سازد. اکنون بر نهادهای نام گرفته شده است، تا به منظور حفظ آبروی خود ازیک سو و بیشتر نشدن فاصلۀ مردم از دولت از سوی دیگر، و بیش از این لطمه نخوردن آبروی انتخابات افغانستان درمجامع جهانی، قاطعانه و صادقانه عمل کنند. هرگونه مسئولیت پذیری و مدیریت بی طرفانه و سالم مسئولین سبب خواهد شد، تا انتخابات شورای ملی افغانستان در 28 میزان 1397 شفاف و سالم باشد، و برآیند آن هم پارلمانی مردمی و کارآ خواهد بود. برعکس کم‌درایتی، دخالت، و مسئولیت ناپذیری نهادهای ذکر شده علاوه بر اینکه انتخابات را به چالش خواهد کشید، تعداد بیشتری از مردم را از انتخابات و دموکراسی دلسرد خواهد ساخت. علاوه برآن اعتماد آنان نسبت به دولت و کمیسیون انتخابات بکلی ازبین خواهد رفت و در پارلمان آینده هم بیشتر کسانی راه خواهند یافت که نمایندگان واقعی مردم محسوب نشده و منافع فردی و حزبی خود را بر هرچیز دیگری ترجیح خواهند داد.

" و خداوند با صادقان است"

امیرهمت

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Go to top