عبدالجبار قهرمان کی بود؟

عبدالجبار مشهور به «جبارخان» و با تخلص «قهرمان» فرزند محمدحسن در سال ۱۳۳۷خورشیدی در منطقه «اسپین بولدک» ولایت قندهار متولد گردید. او در سال‌های نخست دهه شصت از دانشکده نظامی کابل مدرک لیسانس خود را دریافت کرد و بلافاصله به یاری حزب دموکراتیک خلق افغانستان شتافت. جبارخان، یکی از کهنه‌کاران نظامی در افغانستان بود که نزدیک به هشت سال در دوره شانزدهم پارلمان این کشور نیز نقش‌آفرینی کرد. جبار ۶۰ ساله در زمان اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ، نقش کلیدی را در حمایت از حزب دموکراتیک خلق افغانستان در جنوب این کشور بازی کرد. در آن زمان مرکز فرماندهی جبار ولایت هلمند و به خصوص مناطق «گرمسیر» و «ریگ» یا «دیشو» در جنوب هلمند بود اما گستره فعالیت‌های ملیشا یا شبه‌نظامیانش تا به ولایت‌های فراه و قندهار نیز می‌رسید. نیروهای وابسته به جبار در دهه شصت خورشیدی، عمدتاً کمربند امنیتی شهر لشکرگاه مرکز ولایت هلمند را به دوش داشتند. در آن زمان، فرماندهان جهادی مثل مولوی «نسیم آخوندزاده»، مولوی «غفار آخوندزاده» و «عبدالواحد» مشهور به «رئیس بغران=باغران»، از رقیبان جبارخان به شمار می‌رفتند. حوزه استحفاظی این فرماندهان جهادی، مناطق شمالی ولایت هلمند مانند «نوزاد»، «موسی‌قلعه»، «سنگین» و «باغران» بود. با وجود آن‌که درگیری‌های شدیدی بین جبارخان و این سه فرمانده جهادی به وقوع پیوست اما در سال‌های پایانی دولت دکتر نجیب‌الله، صلح نانوشته‌ای بین آنان امضاء شده بود.

چنانچه قبلاً ذکر شد، حوزه فعالیت جبارخان تنها به ولایت هلمند محدود نمی‌شد بلکه ولسوالی «میوند» قندهار از دیگر مناطقی بود که جبارخان در آنجا نفوذ گسترده داشت. این افسر عالی‌رتبه دولت نجیب‌الله، از جمله افرادی بود که نقش کلیدی در تسلیم شدن «عصمت‌مسلم اچکزی» از فرماندهان مجاهدین در قندهار، به دولت وقت داشت. شبه‌نظامیان جبارخان در دهه شصت، عملیات‌های متعدی در مناطق «گندگان»، «میرویس مینه» و «سنجری= سنځري» قندهار نیز انجام دادند. ژنرال جبارخان در جنوب افغانستان همان نقش ژنرال دوستم را در شمال این کشور داشت. زمانی که دولت دکتر نجیب‌الله سقوط کرد، جبارخان نیز مثل بسیاری از فرماندهان دولت نجیب، هلمند را به گروه‌های مسلح رقیبش چون گروه مولوی نسیم و مولوی غفار و همچنین به رئیس باغران تحویل داد. جبار در سال ۱۳۷۱خورشیدی افغانستان را به مقصد روسیه ترک کرد و چندین سال در این کشور پناهنده بود. وی پس از سقوط حاکمیت طالبان به افغانستان بازگشت و چند سال بعد پس از مشاجرات انتخاباتی، به عنوان نماینده هلمند وارد پارلمان شد.

اشرف غنی دو سال پیش، جبارخان را به عنوان نماینده خود به ولایت هلمند فرستاد تا امنیت را در آن سامان تأمین کند که چنین نشد. اشرف غنی به این تصور بود که سابقه افراد نقش کلیدی را در تأمین امنیت بازی خواهد کرد اما غافل از این‌که مدت‌هاست ساختارهای اجتماعی افغانستان مرزهای سنتی را شکسته و وارد فاز جدیدی از روابط اجتماعی شده است. بنابراین، دو سال پیش هم‌زمان با ورود جبارخان به هلمند، نظامیان افغان چندین منطقه از جمله «نوزاد» و «موسی‌قلعه» را به طالبان واگذار کردند. جبارخان در بدو ورود به هلمند بیان داشت که طبق استراتژی او، به‌زودی جنگ در هلمند فروکش خواهد کرد اما همان‌طور که دیده شد، پیشگویی او، برعکس نتیجه داد. جبارخان سال گذشته به خاطر سرپوش گذاشتن بر شکست‌های خود در هلمند، غنی را به خسیسی متهم کرد و گفت که او مثل کرزی شکلات/ چاکلیت ندارد تا آدم‌ها را جذب کند! جبارخان در سال‌های اخیر، به عنوان یکی از لیدران «حزب وطن» نیز شناخته می‌شد. پس از آن‌که دکتر نجیب‌الله در سال ۱۳۶۵ رئیس‌جمهور افغانستان شد و جایگاه خود را تثبیت کرد، اسم «حزب دموکراتیک خلق افغانستان»، به «حزب وطن» تغییر نام داد و نجیب‌الله در رأس آن قرار گرفت. پس از سقوط دولت نجیب‌الله توسط مجاهدین، حزب وطن عملاً منحل شد. این حزب پس از پایان دوره طالبان، در سال ۱۳۸۳ از دولت کرزی، مجوز فعالیت گرفت اما فعالیت چشمگیری نداشت. در دو سال اخیر، باردیگر بین اعضای حزب وطن که برخی به آنان کمونیست‌های سابق نیز می‌گویند، جنب‌وجوش دیده می‌شود. یکی از گردهمایی‌های آنان در ششم اسد سال گذشته در کابل برگزار شد. جبارخان در این گردهمایی سخنرانی نمود و بیش‌ازپیش جایگاه خود را در بین اعضای حزب وطن، تثبیت کرد. او در انتخابات پارلمانی پیش رو، باردیگر خود را از حوزه هلمند نامزد کرد و در چند روز گذشته مشغول مبارزات انتخاباتی بود. صبح امروز چهارشنبه ۲۵ میزان، یک بمب در دفتر جبارخان در شهر لشکرگاه مرکز ولایت هلمند، منفجر شد. در این انفجار جبارخان کشته شد و این‌گونه زندگی پرفرازونشیب او پایان یافت.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Go to top