کانون فرهنگی وهفته نامه عصر نو

فساد اداري، وابسته به فساد مسئولين است

هفته نامه عصرنو، با توجه به تاكيدات اخير جامعه جهاني بخصوص ايالات متحده آمريكا مبني بر از بين بردن فساد اداري در عرض شش ماه آينده، مصاحبه اي را با جناب آقاي سيد تقي سادات رئيس كميسيون اصلاحات اداري زون شمال ترتيب داده و نظر وي را در مورد حكومت جديد و فساد اداري جويا شده است كه توجه شما را به مطالعه متن اين مصاحبه جلب مي كنيم:
عصرنو: لطفاً در مورد وظايف كميسيون اصلاحات اداري معلومات ارائه دهيد؟
سادات: وظايف كميسيون اصلاحات اداري و خدمات ملكي شامل طرح و تدوين قوانين و مقررات مربوط به منابع بشري و اداره عامه، تطبيق و نظارت بر چگونگي تطبيق مقررات و همچنان مسائل آموزشي و تربيت مامورين خدمات ملكي است تا بتوانند وظايف خود را به شكل صحيح و مطابق با نيازهاي روز افزون جامعه انجام دهند و در نهايت تلاش براي ايجاد يك اداره سالم و حساب ده و جوابگو.
عصرنو: برخورد اداره شما با فساد اداري چگونه بوده و اين دو چه تأثيري بر يكديگر دارند؟
سادات: اين كميسيون در مقابله با فساد اداري كدام وظيفه مشخص و مستقيمي ندارد، اما طرح و تدوين قوانين و مقررات و تطبيق آنها و همچنان ايجاد طرزالعمل هاي كاري و شيوه هاي كاري به خاطر كوتاه سازي و تسريع بخشيدن به كارها، مي تواند به شكل غير مستقيم اثر مثبت داشته و به كاهش فساد اداري منتج شود.
عصرنو: به نظر شما، چگونه مي توانيم با فساد اداري مبارزه كنيم؟
سادات: در قدم اول اولياي امور بايد مصمم بوده و اراده قاطع در مبارزه و مقابله با فساد اداري داشته باشند و ديگر اينكه قوانين و مقررات جامعه بايد تطبيق شود، ولي متاسفانه شاهد هستيم كه در بعضي موارد اين قوانين حتي توسط خود مسئولين امور رعايت نمي شود و به اين ترتيب زمينه گسترش تداوم فساد مهيا مي شود.
عصرنو: شما ريشه هاي اصلي بوجود آمدن فساد اداري را در ادارات كشور وابسته به چه عواملي مي دانيد؟
سادات: در عدم تعهد مسئولين امور، عدم تعهد مأمورين و كاركنان خدمات ملكي چه از بخش عدلي و قضايي و چه در بخش پليس و اجرائي، همه عواملي هستند كه دست به دست هم مي دهند و زمينه گسترش و تداوم فساد را فراهم مي نمايند. مسئولين بايد به خاطر ايجاد فرصتهاي شغلي تدابير لازم را داشته باشند و موازي و هماهنگ با آن قوانين عمل نمايند. هرگاه قوانين رعايت نشود، فاسدين فرصت پيدا كرده و به خاطر منافع شان دست به فساد بزنند.
عصرنو: چرا و چگونه فاسدين در دولت جاي گرفته و فعاليت مي كند؟
سادات: به دلايل بي شماري اين امر صورت مي گيرد. به طور مثال جنگهاي داخلي و تحميلي كه در طي 30 سال بالاي مردم افغانستان پيش آمد و فرهنگ ستيزه جويي و مخاصمه در جامعه حكمفرما شد و ما شاهد هستيم كساني كه بسيار مردمان خوب و متعهدي بودنند امروز خود آنها مشكل دارند. پس بايد روحيه وطن پرستي و تعهد احيا شود و اين امري است كه در مشاركت همگاني مردم و مسئولين يعني شوراهاي ولايتي، پارلماني، مسئولين امور حكومتي، والي ها و قوماندان هاي امنيه بوجود مي آيد. در غير اين با يك گل بهار نمي شود و با چند نفر محدود فساد اداري و يا ديگر مشكلات اجتماعي جامعه ما حل نخواهد شد.
عصرنو: آيا حكومت مي تواند تا در مدت شش ماه فساد اداري موجود را از بين ببرد؟
سادات: خير، شش ماه براي از بين بردن فساد اداري وقت كمي است، اما مي توان در طي شش ماه بهترين و متعهد ترين اشخاص را شناسايي و در رأس وزارتخانه ها، ادارات مستقل، ولايات، قومانداني هاي امنيه، امور قضايي و در اداراتي كه موظف و تطبيق كننده قوانين هستند، قرار داد و كساني كه داراي سابقه خلاف هستند دستشان از كار كوتاه شود.
عصرنو: نقش مردم در از بين بردن فساد اداري چيست؟
سادات: مردم نقش مهم و برجسته اي دارند و هرگاه همكاري نمايند، حتي اگر مسئولين امور فاسد باشند، فساد پيشرفت نخواهد كرد، ولي متاسفانه در بسياري از موارد مردم زمينه فساد را فراهم مي كنند كه البته ناشي از فقر فرهنگي است كه جامعه ما با آن مواجه مي باشد.
عصرنو: كارشناسان ميزان فساد جامعه بين المللي را بيشتر از فساد اداري داخل كشور مي دانند، نظر شما چيست؟
سادات: جامعه جهاني كه مدعي كمك به افغانستان هستند، فساد زيادي دارند، هر چند كه در جزئيات اينگونه فساد ها قرار ندارم، اما تشويش دارم كه فساد هاي بسيار بزرگ با ارقام بسيار درشت در آنجا وجود دارد كه اين فساد داخل در مقايسه با آن فساد بيروني بسيار كمتر است.
عصرنو: آيا جامعه جهاني با قرار دادن اولتيماتوم شش ماه، واقعاً قصد از بين بردن فساد اداري را در جامعه افغانستان دارند؟
سادات: به نظر من جامعه جهاني منافع خود را دنبال مي كند و همه كشورهاي دوست بدون استثنا دنبال منافع خود هستند و ما هم بايد به فكر منافع خود باشيم و مسئولين امور با احترام به منافع ديگران نبايد منافع كشور را فراموش كنند. اما متاسفانه ما منافع كشور خود را بيشتر فداي منافع كشورهاي بيگانه كرده و امكانات بسياري را از دست مي دهيم.
عصرنو: براي از بين بردن فساد در كشور، جامعه جهاني چه كارهايي مي تواند انجام دهد؟
سادات: كشورهاي خارجي مي توانند كارهاي بسياري انجام دهند. به طور مثال، وقتي كه يك اداره مستقل از يك وزارت حمايت مي كند، هرگاه قوانين و مقررات در آن وزارتخانه يا اداره تطبيق نشود، جامعه جهاني كمك هاي خود را قطع كند تا زمينه گسترش فساد در جامعه بوجود نيايد.
عصرنو: شما آينده فساد اداري را در افغانستان چگونه مي بينيد و به نظر شما چه زماني براي از بين رفتن كامل فساد اداري در افغانستان لازم است؟
سادات: ريشه كن ساختن فساد زماني طولاني را در بر خواهد داشت، اما به نظر من شرط اول تصميم و تعهد است و بايد مسئولين به آن توجه داشته باشد. هر اندازه مسئولين در اين امر قاطع باشند، مبارزه با توسعه فساد نتايج مثبت خواهد داشت، ولي اگر اين قاطعيت ضعيف باشد، يقيناً فساد نه تنها از بين نمي رود بلكه شديد مي شود.
عصرنو: بزرگترين مشكلي كه بر اثر فساد اداري بوجود مي آيد به چه معضلي مي دانيد؟
سادات: فساد اداري مي تواند مشكلات و معضلات بسياري بوجود آورد و بر روي بسياري از موارد ديگر اثرات منفي و ناگوار خود را داراست. مثل فقر، تداوم خشونت، جنگهاي داخلي، بي عدالتي، بي امنيتي و وقتي كه بي امنيتي زياد شد، كساني كه از عدم تطبيق قانون در جامعه آسيب مي بيند، دست به هر كاري مي زنند و در نتيجه، دزدي، آدم كشي، تروريزم، فحشا و ساير مفاسد بوجود خواهد آمد. همه ما اميدواريم كه در مرحله جديد زندگي سياسي مردم، با كمك مردم و بر اساس تصميم و تعهد دولت تغييرات مثبت و عمده اي بوجود بيايد.
عصرنو: در پايان اگر گفتني و سخن داريد، بيان نمانيد؟
سادات: بايد تمام مردم در اين راستا همكاري نمايند و از ملا امام مسجد، كلانتر، مردم جامعه گرفته تا مسئولين امور بايد دست به دست هم دهند و وطن را دوباره بسازيم.