دوشنبه 08 جوزا 1396 برابر با 28 می 2017

هدایت‌گران همسایه‌های شرقی ما

 
برای ما شرقی‌ها، همسایگان شرقی‌تر ما یعنی چین و کشورهای همجوار آن مثل جاپان و کوریا یا کره، هنوز ناشناخته است. این در حالی است که کشورهای یادشده در گذشته بیشترین قرابت و نزدیکی فرهنگی و اجتماعی را با همسایگان غربی خود داشته اند. آنچه این کشورها را از نگاه صفات اخلاقی غنا بخشید، ظهور فیلسوفان اخلاق‌گرا و حکیمان خردمند و رونق مکتب‌های اخلاقی بود. در این یادداشت به یکی از این حکمیان پرداخته شده که شاید اسمش را شنیده باشید. کنفوسیوس
هنگام اشاره به فرهنگ چین، نام یک شخصیت در اذهان زنده می‌شود و او کسی جز کنفوسیوس نیست. در جامعه چین هیچکس به اندازه او تاثیرگذار نبوده است. به همین دلیل است که نه تنها این شخص در چین شناخته شده است بلکه یونانیان و دانشمندان مسلمان نیز با او و حکمتش آشنایی داشتند.
کنفوسیوس بنیانگذار مکتب اخلاقی «کنفوسیوس» است. مکتب کنفوسیوس بر اخلاق اجتماعی و اندیشه‌های انسان‌دوستانه استوار است. او به شخصیت مذهبی معروف نیست.
کنفوسیوس حدود 2500 سال پیش در «شان دونگ» فعلی واقع در شرق چین زندگی می‌کرد. او مقام عالی نداشت اما دارای حکمت و دانش فراوانی بود. در جامعه قدیم چین، تعلیم از حقوق ویژه اشراف بود اما کنفوسیوس با شیوه خود این حق را از آنان گرفت و خود شاگردانی را جذب کرد و به آنها آموزش داد. افراد از هر طبقه‌ای می‌توانستند برای تحصیل نزد او بروند. گفته می‌شود که وی سه هزار شاگرد داشت و در میان آنها چند تن از دانشمندان نیز حضور داشتند. کنفوسیوس در زمان حیات خود، از چنان محبوبیتی برخوردار بود که حتی امپراتوران چین نیز از او حساب می‌بردند.
آموزه‌های کنفوسیوس در کتابی به اسم «لون‌یو» جمع‌آوری شده است. در جامعه قدیم چین مردم با اندیشه‌های همین کتاب زندگی خود را معیار و استاندارد می‌کردند. افرادی که می‌خواستند به مقامی برسند، باید این کتاب را بدقت می‌خواندند. کنفوسیوس از سیاست بیزار نبود اما سیاستمداران را به سجایای اخلاقی توصیه می‌کرد؛ چون سیاست کردن را بدون توجه به اوصاف اخلاقی، آفتی برای جامعه می‌دانست.
اندیشه‌های او با گذشت نزدیک به 2500 سال، هنوز زیربنای روابط اجتماعی چین و تا حدودی جاپان و کوریا را می‌سازد. در حال حاضر نیز سخنان کوتاه کنفوسیوس بخشی از تکیه‌کلام چینی‌ها بوده و فرهنگ فولکلور این کشور را تشکیل می‌دهد.

در یک مقایسه کوتاه بین سخنان فیلسوفان معاصر غربی و کنفوسیوس، سخنان این حکیم چینی از غنای بیشتری در زمینه روابط اجتماعی و اخلاق فردی برخوردار است. مشهور است، زمانی که کنفوسیوس درگذشت، شاگردانش سه سال مستمر برایش گریه می‌کردند و این از عمق محبوبیت او در بین مردم حکایت داشت.
سخن آخر این که یادداشت حاضر را نوشتم تا بدانیم اخلاق‌گرایان زیادی در این گیتی زندگی می‌کردند که با گذشت قرن‌ها از مرگ شان، هنوز جوامع، از آموزه‌های نیک آنان متأثر است. بازهم تکرار می‌کنم، چه می‌دانیم شاید کنفوسیوس یکی از هدایت‌گران آسمانی برای هدایت بشر از نوع انسان چینی بوده باشد.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Go to top