ماهیّت جنگ، ماهیّت مرگ

 

جنگ متعلق به دنیای متمدن نیست، متعلق به دنیای عقب افتاده است. کشورهای درگیر باید تلاش کنند خودشان را از این عقب افتادگی نجات دهند. دولت‌های متمدن عقلانی‌تر شده‌اند. البته عقلانی شدن به معنای اخلاقی شدن نیست. بعید نیست جنگ جهانی سومی هم به راه بیفتد. هرچند نشانه‌هایی از چنین جنگی وجود ندارد. فرض کنید روزی امریکا و روسیه بخواهند جنگ هسته‌ای راه بیندازند، آن روز دیگر چیزی از دنیا نمی‌ماند.

جنگ در ذات انسان است، چون انسان فزون طلب و زیادی خواه است و با جنگ می‌تواند به آرزوهای غیرمنطقی‌اش برسد. بنابراین تجاوز که یکی از شاخه‌های جنگ است، امروز دنیا را فراگرفته است. جنگ تابع قدرت است و ممکن است صورت عوض کند، اما هدفش غالباً یکی است. به قول هگل این هدف، انگیزه اقتصادی است. جنگ هیچ وقت در جامعه بشری از بین نمی‌رود. جنگ به معنی تجاوز هیچ وقت از بین نمی‌رود.

هر قدر انسان معقول می‌شود، جنگ هم معقول‌تر می‌شود، یعنی ابزارها معقول می‌شوند. تاکید می‌کنم که معقول به معنای انسانی بودن نیست. زمانی شکل جنگ، تن به تن بود. جنگ با انگلیس اولین تجربه تاریخی ما از شکست موج انسانی در برابر اسلحه بود. عقل از زمانی حکم کرد به مسلح بودن. در امریکا نمی‌توانند مانع مردم برای حمل سلاح شوند.

در این صورت، جنگ هیچ وقت از جامعه انسانی رخت نخواهد بست. ممکن است کاهش پیدا کند یا شکلش عوض شود، ولی اصالت جنگ که تجاوزگری است از بین نمی‌رود.

آدم‌ها از ترس، وحشی می‌شوند، از ترس، به قدرت رو می‌آورند که چرخ آدم‌های دیگر را از کار بیندازند؛

و گرنه این همه زمین و زراعت و دام و پرنده و نان و آب هست، به قدر همه هم هست. اما چرا به حق خودشان قانع نیستند؟

چرا کتاب نمی‌خوانند؟

چرا هیچ‌چیز از تاریخ نمی‌دانند؟

چرا ما این همه در تیره ‌بختی تکرار می‌شویم؟

این همه جنگ...

این همه آدم برای چه چیزی کشته شده‌اند!

که آن چیز حالا دستشان نیست،

و دست بچه‌هاشانم نیست..؟!

غرور یکی از مهم‌ترین عوامل جنگ است.

انسان با سه چیز مغرور می‌شود:

1- نام بزرگ

2- خانه بزرگ

3- لباس فاخر

اما افسوس که بعد از مرگ؛

نامش... مرحوم

خانه‌اش... قبر

لباسش... کفن است.

بر چرخ فلک مناز که کمر شکن است

بر رنگ لباس مناز که آخر کفن است

مغرور مشو که زندگی چند روز است

در زیرِ زمین شاه و گدا یک رقم است.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

Go to top