کانون فرهنگی وهفته نامه عصر نو

شاه كليد حل مشكلات

محمد سواد
مسئله امر به معرف و نهي از منكر يك موضوع بسيار مهم و اساسي دين و انسانيت است كه ظهور اديان، بعثت پيامبران، نزول كتابهاي آسماني و تشكيل نهادهاي اجتماعي در طول تاريخ بشريت بر محور آن مي چرخند.
امر به معروف و نهي از منكر فريضه بزرگ ديني و وجداني مي باشد كه در كلام خداوند و در گفتار و كردار رهبران و بزرگان تمام اديان جهان، با جملات متفاوت مكرراً مورد تأكيد قرار گرفته است. آيات زيادي در قرآن راجع به اين فريضه ديني وجود دارد كه حتي خداوند متعال در يكي از آيات شرط بهترين امت بودن را در گرو عمل به اين فريضه مي داند و مي فرمايد: «شما بهترين مردمي هستيد كه به سود انسانها آفريده شده اند كه امر به معروف و نهي از منكر مي نمايد و به خدا ايمان داريد.»
در اين آيه خداوند به اين اصل اهميت زيادي قايل گرديده، همچنين احاديثي فراوان از پيامبر اسلام (ص) راجع به اهميت اين فريضه نقل شده، در جايي پيامبر(ص) فرمودند: امر به معروف و نهي از منكر نماييد و گرنه بدانيد كه ستمگران بر شما مسلط مي شوند كه بر هيچكدام شما رحم نكنند، آنگاه نيكان شما دعا مي كنند و مستجاب نمي گردد و توبه شما هم قبول نمي شود. باقي بندگان دين نيز هر كدام توصيه و تأكيداتي زيادي در اينباره داشته اند.
امام حسين(ع) كه در پيشگاه خداوند مقام عالي دارد و در ميان جوامع بشري نيز از جايگاه والايي برخوردار است، و تمام انسانها مخصوصاً انديشمندان و متفكران بزرگ جهان او را منجي بشريت خوانده اند، كار او را اوج احساس انساني تلقي كرده اند و پيروي از شيوه او را ضامن سعادت و استقلال دانسته اند، فقط بدليل اين است كه آن بزرگوار با يارانش اين فريضه ديني را به خوبي انجام داد. وگرنه كدام كاري بالاتر از وظيفه و مسئوليت يك مومن انجام نداد كه خودش فرمودند: در چنين شرايطي هر مسلمان و مومني وظيفه دارد اينگونه عمل نمايد و من خودم فقط به وظيفه ام عمل مي نمايم.
امر به معروف و نهي از منكر نشانه وجدان بيدار، تعهد و تعلق، عشق به مكتب اسلام، حضور در صحنه و عشق به انسانيت است و عمل به اين فريضه الهي باعث رشد و اصلاح جامعه گرديده سبب دلگرمي و اميدواري نيكان و صالحان ميگردد، عامل جلوگيري و كنترل مفسدين و خلاف كاران مي شود و حافظ حقوق محرومين و مظلومين است و براي ايجاد و حفظ يك جامعه نظام مند و رضايت بخش انجام وجيبه امر به معروف و نهي از منكر لازم و ضروري مي باشد. جامعه خالي از امر به معروف و نهي از منكر جامعه اي ساكت و بي تفاوت و جامعه مرده، بدون رشد و آسيب پذير است كه دچار انواع آفتها و بيماريهاي خطرناك مي گردد. همه بافت هاي اجتماعي و شالوده هاي حياتي جامعه بيمار مي شود، مردم و جامعه بيمار مي شود، مردم و جامعه به اعماق منجلاب رذايل فرو مي روند و به اندك زماني پيوند هاي اجتماع از هم گسسته به عفونت، پوسيدگي و از هم پاشيدگي گرفتار مي شود و در نتيجه جامعه به سقوط و بدبختي و نابودي كشيده مي شود.
در شرايط كنوني به خاطر ناديده گرفتن و عمل نكردن به اين فريضه ديني به روشني مي بينيم و با تمام وجود احساس مي نمائيم كه مملكت و جامعه با چه مشكلات و نابساماني هاي دست و پنجه نرم مي كند، مشكلات موجود تمام ابعاد زندگي مادي و معنوي ما را گرفتار نموده و اگر شرايط به اين عنوان ادامه يابد نه تنها از رشد، توسعه و رفاه و تكامل خبري نخواهد بود بلكه اوضاع هر روز بد تر از گذشته خواهد شد.
اگرچه در نگاه اول شايد مبالغه آميز جلوه نمايد، ولي با اندك تامل هر كسي به اهميت موضوع پي خواهد برد كه براي بيرون رفت از بحران موجود، ايجاد جامعه رضايت بخش و رسيدن به مراحل نسبي از كمالات انساني و اجتماعي ما بايد به اسلام و انسانيت رجوع نماييم و به اصل امر معروف و نهي از منكر كه سر چشمه همه خوبي ها و عوامل باز دارنده از تمام بديها و ناهنجاريها مي باشد به اندازه كافي اهميت داده عمل نمايم.
علما، روحانيون و قشر تحصيلكرده اجتماع كه بدليل آگاهي بيشتر مسئوليتي بيشتري دارند و مخصوصاً طبقه روحانيون كه بايد بيش از همه به اين وجيبه اي الهي توجه داشته باشند، متأسفانه در انجام اين فريضه ديني تلاش كافي بخرج نمي دهند و حتي بعضي از روحانيون بجاي اينكه فرصت را غنيمت شمرده و از تريبون عاشورا، مساجد و تكايا براي انجام اين فريضه كمال استفاده را ببرند، بدبختانه ابتدايي ترين مراحل امر به معروف و نهي از منكر را نيز بدون پول انجام نمي دهند و حتي ماه محرم و عاشورا را فصل خرمن و برداشت منافع مادي شان نام نهاده اند. ما اگر منتظر بمانيم و بي تفاوت بنشينيم نه مشكلات خود به خود حلي مي گردد و اوضاع طبق دلخواه تغيير مي نمايد و نه كسي از جاي ديگر اين وضعيت را تغيير مي دهد، پس بايد باهم در كنار هم در هر موقعيتي كه قرار داريم از خود و از نزديكترين دوستان شروع نموده مسئوليت انساني و اسلامي خود را ادا نماييم و باور داشته باشيم كه وضعيت بهتر خواهد شد و ما مي توانيم جامعه اي باثبات و قانونمند براي خود و فرزندانمان بسازيم.